Kształtowniki stalowe to podstawowe elementy wykorzystywane w budownictwie, przemyśle oraz wielu dziedzinach techniki. Są to wyroby hutnicze o zdefiniowanym przekroju poprzecznym, które łączą w sobie wysoką wytrzymałość mechaniczną, trwałość i wszechstronność zastosowań. W zależności od rodzaju, kształtowniki stalowe mogą mieć przekrój zamknięty (np. kwadratowy, prostokątny, okrągły) lub otwarty (np. ceowniki, dwuteowniki). Dzięki szerokiej gamie wymiarów, grubości ścianek i gatunków stali, profile stalowe (np. profil stalowy) znajdują zastosowanie zarówno w konstrukcjach nośnych, jak i pomocniczych. W tym przewodniku przedstawiamy najważniejsze informacje o kształtownikach stalowych, ich rodzajach, normach, parametrach technicznych oraz praktycznych aspektach wyboru i montażu.
W ofercie sklepów i składów budowlanych znajdziesz różne rodzaje kształtowników stalowych, które dzielą się przede wszystkim na profile zamknięte oraz otwarte. Kształtowniki zamknięte to przede wszystkim profil stalowy 40×40 mm, 50x50x3, 100×100 mm, 60×40 mm, 80×80 mm i wiele innych, które cechują się wysoką sztywnością i wytrzymałością na zginanie oraz skręcanie. Z kolei kształtowniki otwarte obejmują ceowniki (profile stalowe ceowniki), dwuteowniki (profile stalowe dwuteowniki) oraz inne specjalistyczne przekroje. W zależności od potrzeb dostępne są również kształtowniki walcowane na gorąco, formowane na zimno (zimnogięte), spawane, perforowane oraz ocynkowane. W ofercie nie brakuje także profili niestandardowych, wykonywanych na zamówienie, które umożliwiają realizację nietypowych konstrukcji stalowych.
Do produkcji kształtowników stalowych wykorzystuje się głównie stal konstrukcyjną niestopową (np. S235JR, S235JRH) oraz stal drobnoziarnistą (np. S355J2H). Dobór gatunku stali zależy od wymagań projektowych, przewidywanych obciążeń oraz warunków eksploatacji. Stal S235JR charakteryzuje się dobrą spawalnością i uniwersalnym zastosowaniem, natomiast stal S355J2H wyróżnia się wyższą wytrzymałością na rozciąganie i odpornością na pękanie. Wybierając kształtowniki stalowe, warto zwrócić uwagę na gatunek stali, z jakiej zostały wykonane, co przekłada się na bezpieczeństwo i trwałość konstrukcji.
Kształtowniki stalowe produkowane są zgodnie z europejskimi normami, które określają wymagania dotyczące jakości, wymiarów, tolerancji oraz własności mechanicznych. Najważniejszą normą jest PN-EN 10219, która precyzuje wymagania dla zimnogiętych, spawanych kształtowników stalowych o przekroju zamkniętym. Dodatkowo, PN-EN 10219-1 dotyczy warunków technicznych dostawy, a PN-EN 10219-2 określa tolerancje wymiarowe. W przypadku kształtowników walcowanych na gorąco stosuje się także inne normy, w zależności od typu profilu i wymagań projektowych. Przestrzeganie norm daje gwarancję powtarzalności parametrów, bezpieczeństwa oraz wysokiej jakości wyrobów.
Kształtowniki stalowe powstają głównie w procesach walcowania na gorąco, gięcia na zimno (zimnogięte) oraz spawania. Walcowanie na gorąco pozwala uzyskać profile o dużych przekrojach i grubościach ścianek, które cechują się wysoką wytrzymałością i odpornością na odkształcenia. Gięcie na zimno umożliwia produkcję kształtowników zamkniętych o precyzyjnych wymiarach, gładkiej powierzchni i mniejszych grubościach ścianek. Kształtowniki spawane powstają przez łączenie blach lub taśm stalowych, co pozwala na uzyskanie nietypowych przekrojów i długości. W ofercie dostępne są również kształtowniki perforowane oraz ocynkowane, które mają dodatkowe właściwości użytkowe, jak odporność na korozję.
Każdy kształtownik stalowy charakteryzuje się określonymi parametrami technicznymi, które są kluczowe dla projektantów i wykonawców. Do najważniejszych należą: wysokość i szerokość przekroju, grubość stopki, grubość środnika, promień przejścia, pole przekroju, masa na jednostkę długości, pole powierzchni, geometryczny moment bezwładności, moduł sprężystości, promień bezwładności, moment statyczny pola figury płaskiej, wycinkowy moment bezwładności oraz tolerancje wymiarowe. Wszystkie te dane są prezentowane w tablicach kształtowników i umożliwiają precyzyjny dobór profilu do konkretnej konstrukcji. Warto również pamiętać, że kształtowniki stalowe mogą być przycinane na wymiar, zarówno w gotowych odcinkach (np. 100, 150, 200, 300 cm), jak i na indywidualne zamówienie.
Kształtowniki stalowe dostępne są w szerokim zakresie długości i wymiarów. Najczęściej spotykane długości handlowe to od 3 do 12 metrów, choć na zamówienie możliwe są także inne wartości – nawet do 16 metrów. Grubość ścianki w profilach stalowych zamkniętych waha się najczęściej od 1,5 mm do 10 mm w zależności od typu i przeznaczenia. Profile oferowane są w przekrojach kwadratowych (a × a), prostokątnych (a × b), okrągłych (d) oraz jako niestandardowe przekroje. Wybierając profil, warto zwrócić uwagę na masę kg/m oraz wymiary kształtowników podane w tabelach producenta.
Do najpopularniejszych należą profile stalowe o wymiarach:
Kształtowniki stalowe znajdują szerokie zastosowanie w konstrukcjach stalowych, budownictwie mieszkaniowym i przemysłowym, produkcji maszyn, wiat, hal magazynowych, ogrodzeń, balustrad, szkieletów altan, stołów, stojaków oraz innych elementów małej i dużej architektury. Dzięki wysokiej wytrzymałości, odporności na odkształcenia i łatwości obróbki (cięcie, spawanie, wiercenie, montaż), profil stalowy jest niezastąpiony w nowoczesnym budownictwie. W zależności od potrzeb, można wybrać profile ocynkowane (zwiększona odporność na korozję), perforowane (łatwiejszy montaż i mniejsza masa) lub nietypowe (na specjalne zamówienie). Kształtowniki stalowe są również często wykorzystywane do prefabrykacji gotowych elementów konstrukcyjnych.
Dobierając kształtowniki stalowe do projektu, należy kierować się przede wszystkim rodzajem profilu (zamknięty/otwarty), wymiarami przekroju, grubością ścianki, gatunkiem stali oraz zgodnością z normami. Ważne są także właściwości mechaniczne (nośność, sztywność), możliwość cięcia na wymiar oraz dostępność w ofercie sklepu lub składu budowlanego. Warto zwrócić uwagę na opinie klientów, ceny za metr bieżący oraz możliwość dostawy do domu. Korzystając z tablic kształtowników oraz konsultując wybór z projektantem lub doradcą technicznym, masz pewność, że wybrany profil stalowy spełni wszystkie wymagania techniczne i użytkowe.
Kiedy odwiedzasz dowolną witrynę internetową, może ona przechowywać lub pobierać informacje w Twojej przeglądarce, głównie w formie plików cookie. Tutaj możesz kontrolować swoje osobiste usługi cookie.
